Nghe

Biết hết từ mà vẫn không hiểu video tiếng Anh? Cách hiểu thành ngữ và cụm động từ trên YouTube

Vì sao video YouTube tiếng Anh vẫn khó nghe hiểu dù bạn biết từng từ, cách nhận ra thành ngữ và cụm động từ (phrasal verbs) như dish it out, và một thói quen đơn giản: dừng, chạm, nghe lại, để biến bất kỳ video nào thành bài luyện nghe.

Trả lời nhanh

  • Nhiều video tiếng Anh khó theo dõi không phải vì từng từ riêng lẻ, mà vì thành ngữ và cụm động từ có nghĩa khác hẳn tổng nghĩa của các từ tạo nên chúng.
  • Khi bạn quen hết các từ trong một câu mà câu đó vẫn vô nghĩa, hãy coi nhóm từ ấy là một đơn vị và tra nó như một cụm từ.
  • Dừng lại ở câu đó, xem cụm từ có nghĩa gì trong cảnh đó, rồi phát lại với phụ đề tiếng Anh và ngôn ngữ của bạn song song.
  • Những đoạn clip ngắn được xem đi xem lại giúp bạn luyện nghe nhiều hơn những video dài mà bạn chỉ hiểu lơ mơ.
Xem trong 22 giâyMột câu thoại thật trong video của VOA Learning English: chạm vào dish it out để xem nghĩa của nó trong cảnh đó, rồi phát lại câu với phụ đề tiếng Anh và phụ đề tiếng mẹ đẻ cùng lúc.
Lời thoại video

"Oh, so she can dish it out, but she can't take it." (VOA Learning English) Bạn biết từng từ… vậy nó có nghĩa là gì? Hãy tạm dừng, chạm vào và DexSpeak sẽ cho bạn biết nghĩa của nó trong cảnh này. Phụ đề tiếng Anh và tiếng mẹ đẻ của bạn, song song với nhau. Học tiếng Anh với những video bạn yêu thích. DexSpeak!

Bản ghi gốc

"Oh, so she can dish it out, but she can't take it." (VOA Learning English) You know every word… so what does it mean? Pause, tap, and DexSpeak shows you what it means in this scene. Subtitles in English and in your language, side by side. Learn English with the videos you love. DexSpeak!

Bạn đã học tiếng Anh nhiều năm. Bạn nắm ngữ pháp và biết hàng nghìn từ. Rồi bạn mở một video tiếng Anh trên YouTube, hai người bắt đầu nói chuyện, và câu thoại khiến ai cũng bật cười thì lướt qua bạn lúc nào không hay.

Bạn phát lại. Bạn thậm chí đọc được từng từ trong phụ đề. Vậy mà câu đó vẫn không có nghĩa gì.

Vấn đề hiếm khi nằm ở vốn từ của bạn. Vấn đề là tiếng Anh tự nhiên đầy những cụm từ có nghĩa không phải là tổng nghĩa của các từ.

Một câu mà bạn biết từng từ

Đây là một câu trong một video ngắn của VOA Learning English. Một cô gái kể rằng cô bạn Dee đã đùa về cách cô chơi piano, nên cô đùa lại về giọng hát của Dee, và Dee nổi giận. Người đàn ông đang trò chuyện với cô đáp lại:

Oh, so she can dish it out, but she can't take it.

Dish là cái đĩa, hoặc một món ăn. Out thì dễ. Take là một trong những động từ đầu tiên ai cũng học. Nếu dịch từng từ, bạn sẽ được một câu kiểu như "cô ấy bưng đĩa ra được nhưng không cầm lấy được", và câu thoại chẳng còn nghĩa gì.

Ghép lại, các từ này mang một nghĩa khác. Dish it out nghĩa là chỉ trích, trêu chọc hoặc đối xử gay gắt với người khác. Take it nghĩa là bình tĩnh chấp nhận khi bị đối xử y như vậy. Vậy câu này có nghĩa là: cô ấy sẵn sàng chê bai người khác, nhưng lại bực bội khi bị ai đó làm vậy với mình.

Vì sao video khó hơn sách giáo khoa

Sách giáo khoa và sách đọc phân cấp độ phần lớn dùng từ theo nghĩa cơ bản. Hội thoại thật, vlog và chương trình truyền hình dùng đúng những gì người bản xứ thực sự nói, trong đó có rất nhiều thành ngữ và cụm động từ (phrasal verbs): dish it out, take it, figure out, put up with, come across, get away with.

Video còn thêm một vấn đề thứ hai. Khi nói nhanh và nối âm, những từ nhỏ hòa vào nhau. Dish it out có thể nghe như một từ duy nhất, còn can't take it có thể mất gần hết âm. Để hiểu thêm về khía cạnh này, hãy đọc Luyện nghe tiếng Anh thế nào?.

Vì vậy, một câu thoại trong video có thể làm khó bạn hai lần: bạn có thể không nghe rõ, và ngay cả khi nghe rõ, nghĩa của nó vẫn ẩn trong một cụm từ.

Cách nhận ra một cụm từ

Khi một câu làm bạn bối rối, hãy tự hỏi nhanh ba câu:

  1. Mình biết hết các từ mà câu vẫn vô nghĩa? Đó là dấu hiệu rõ nhất của một thành ngữ hoặc cụm động từ.
  2. Có động từ nào đi kèm một từ nhỏ như out, up, off hay it không? Dish it out, take it và figure out đều theo mẫu này.
  3. Nghĩa đen có lạc lõng với cảnh không? Trong cuộc trò chuyện này chẳng ai dọn món ăn, nên dish ở đây không thể là cái đĩa.

Nếu có câu nào trả lời là có, hãy tra cả nhóm từ như một đơn vị, chứ không tra từng từ riêng lẻ. Mục từ dish trong từ điển sẽ bắt đầu bằng đĩa và món ăn. Nghĩa bạn cần nằm ở mục của cả cụm từ.

Dừng, chạm, nghe lại

Thói quen đơn giản này biến bất kỳ video ngắn nào thành bài luyện nghe:

Trước tiên, xem đoạn clip một lần không dừng, chỉ để nắm tình huống. Sau đó quay lại câu bạn bỏ lỡ và dừng ở đó. Xem cụm từ có nghĩa gì trong cảnh đó, chứ không phải nghĩa chung chung. Rồi phát lại câu đó với phụ đề tiếng Anh và ngôn ngữ của bạn cùng lúc, để bạn ghép được từng phần của câu tiếng Anh với nghĩa của nó. Cuối cùng, phát lại thêm vài lần chỉ với tiếng Anh, cho đến khi bạn nghe ra từng từ.

Hiểu thật sâu một câu như vậy đáng giá hơn mười phút video mà bạn chỉ hiểu lơ mơ. Hãy lưu cụm từ cùng với câu của nó, để bạn nhớ mình đã gặp nó ở đâu. Để tìm hiểu thêm về cách học từ như vậy, hãy đọc cách học từ vựng trong ngữ cảnh.

Chọn những video bạn có thể xem lại

Clip ngắn hiệu quả hơn những tập phim dài. Một video một phút xem năm lần dạy bạn nhiều hơn cả một tập phim chỉ xem một lần.

Hãy chọn những video mà bạn vẫn sẽ thích xem dù là bằng tiếng mẹ đẻ: một vlog về chủ đề bạn yêu thích, một kênh nấu ăn, một cuộc phỏng vấn ngắn, một kênh học tiếng Anh giải thích từng cách diễn đạt một. Nếu bạn thích nó, việc xem lại sẽ thấy tự nhiên chứ không nhàm chán. Để có thêm ý tưởng, hãy xem học tiếng Anh qua những gì bạn yêu thích.

Xem video tiếng Anh với DexSpeak

Đây chính là cách xem mà DexSpeak được tạo ra để hỗ trợ. Mở một video YouTube trong DexSpeak, phụ đề tiếng Anh sẽ hiện bên dưới video. Các cụm từ và thành ngữ được gạch chân; chạm vào một cụm, chẳng hạn dish it out, để xem nghĩa của nó trong câu đó, kèm một định nghĩa ngắn bằng tiếng Anh và lời giải thích bằng ngôn ngữ của bạn. Bật phụ đề tiếng Anh và ngôn ngữ của bạn cùng lúc, phát lại bất kỳ câu nào chỉ với một chạm, và lưu cụm từ cùng với câu mà bạn gặp nó.

Video 22 giây trên trang này cho thấy câu thoại ở trên, trích từ một video thuộc phạm vi công cộng (public domain) của VOA Learning English: một chạm vào dish it out, rồi cùng cảnh đó phát lại với phụ đề hai ngôn ngữ.

Bạn không cần hiểu từng từ của mọi video. Bạn cần nghĩa của những cụm từ quan trọng, và sự kiên nhẫn để phát lại câu đó cho đến khi bạn nghe ra nó.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao tôi biết từ mà vẫn không nghe hiểu video YouTube tiếng Anh?

Thường là do cụm từ, không phải do từ. Người bản xứ dùng thành ngữ và cụm động từ như dish it out, take it, figure out hay put up with suốt. Từng từ thì dễ, nhưng ghép lại thì mang nghĩa khác. Lời nói nhanh và nối âm còn khiến chúng khó nghe ra hơn nữa.

"she can dish it out, but she can't take it" nghĩa là gì?

Câu này nói về một người hay chỉ trích, trêu chọc hoặc xúc phạm người khác, nhưng lại bực bội khi bị người khác đối xử y như vậy. Dish it out nghĩa là chỉ trích hoặc đối xử gay gắt với người khác; take it nghĩa là bình tĩnh chấp nhận điều đó.

Có nên xem video tiếng Anh với phụ đề không?

Có, trong lúc bạn đang học. Xem một lần để theo dõi câu chuyện, rồi phát lại những câu bạn bỏ lỡ với phụ đề tiếng Anh. Thấy ngôn ngữ của bạn bên cạnh tiếng Anh giúp bạn kiểm tra nghĩa, còn câu tiếng Anh mới là thứ bạn học.

Làm sao học thành ngữ từ video mà không phải dừng lại sau mỗi vài giây?

Hãy chọn một hai đoạn clip ngắn, không phải cả một tập. Chỉ dừng ở những câu cản trở bạn theo câu chuyện, tra cả cụm từ thay vì từng từ, lưu nó cùng với câu, và phát lại câu đó vài lần cho đến khi bạn nghe ra từng từ.

DexSpeak giúp gì khi xem video YouTube?

Trong DexSpeak, bạn có thể mở một video YouTube cùng phụ đề tiếng Anh của nó. Các cụm từ và thành ngữ trong phụ đề được gạch chân; chạm vào một cụm để xem nghĩa của nó trong câu đó, kèm lời giải thích bằng ngôn ngữ của bạn. Bạn có thể hiển thị phụ đề tiếng Anh và tiếng mẹ đẻ cùng lúc, phát lại bất kỳ câu nào, và lưu cụm từ cùng với câu của nó. DexSpeak dùng được trên iPhone, iPad, Android và web, và bạn có thể bắt đầu miễn phí.