DexSpeak
Nếu với bạn tiếng Anh từ trước đến nay chủ yếu là sách giáo khoa, danh sách từ vựng và những lần bắt đầu lại từ đầu, thì vẫn còn một con đường khác: học tiếng Anh qua những gì bạn yêu thích. Hãy chọn một cuốn tiểu thuyết, một kênh YouTube hay một bộ phim bộ mà ngay cả bằng tiếng mẹ đẻ bạn cũng muốn xem đến hết, rồi để tiếng Anh đi cùng với nó.
Cách học này không bỏ qua công sức. Nó cho công sức một lý do. Bạn tra từ vì muốn biết chuyện gì xảy ra tiếp theo, và những từ bạn nhớ được sẽ gắn với một cảnh mà bạn còn nhớ.
"Học tiếng Anh qua những gì bạn yêu thích" nghĩa là gì?
Nghĩa là phần lớn nội dung tiếng Anh bạn tiếp nhận là những thứ bạn chọn vì thấy hứng thú, chứ không phải những thứ được chọn chỉ vì hợp với một bài học. Một kênh nấu ăn, một cuốn tiểu thuyết trinh thám, một podcast về bóng đá, trang tin tức bạn vẫn đọc hằng ngày: nếu nó bằng tiếng Anh và bạn quan tâm đến nó, nó có thể trở thành tài liệu học.
Các khóa học và ngữ pháp vẫn có ích. Điểm khác biệt nằm ở chỗ phần lớn thời gian của bạn dành cho đâu. Khi phần lớn thời gian dành cho những câu chuyện và chủ đề bạn thích, việc duy trì trong nhiều tháng trở nên dễ hơn nhiều, và chính những tháng tiếp xúc đều đặn mới giúp bạn tiến bộ.
Vì sao cách này hiệu quả hơn danh sách từ và bài luyện tập
Có ba điều khiến việc học theo sở thích trở nên hiệu quả.
Thứ nhất, bạn gặp từ trong ngữ cảnh. Một từ nằm trong câu sẽ đi kèm các manh mối: ai đang nói, chuyện gì vừa xảy ra, giọng điệu ra sao. Nhờ vậy nghĩa của từ dễ đoán ra hơn và cũng dễ nhớ hơn.
Thứ hai, bạn gặp lại cùng những từ đó. Một bộ phim bộ, một cuốn tiểu thuyết dài hay một kênh yêu thích sẽ tự nhiên lặp lại vốn từ của nó. Mỗi lần bạn thấy một từ trong một câu mới, bạn lại hiểu nó rõ hơn.
Thứ ba, bạn duy trì được. Động lực ở đây không phải là điểm cộng; nó là động cơ. Nếu bạn háo hức chờ chương hay tập tiếp theo, bạn sẽ dành nhiều thời gian hơn hẳn so với một bài tập khiến bạn ngán ngẩm.
Cách chọn sách, video hay kênh phù hợp
Hãy dùng một phép thử đơn giản: bạn có theo được ý chính mà không cần tra gì không? Nếu hiểu được phần lớn một trang hay một cảnh, đó là lựa chọn tốt. Nếu cứ vài dòng lại bị lạc, hãy để dành cho sau này và chọn thứ gì dễ hơn một chút.
Bắt đầu từ những gì gần với cuộc sống của bạn. Những chủ đề bạn đã biết bằng tiếng mẹ đẻ sẽ dễ hơn khi đọc bằng tiếng Anh, vì kiến thức nền giúp lấp chỗ trống. Nội dung dành cho đại chúng, như vlog, phỏng vấn, video giải thích và tiểu thuyết phổ thông, thường dễ hơn tài liệu chuyên ngành.
Hãy cho mỗi lựa chọn mới một cơ hội công bằng, chẳng hạn mười trang sách hoặc hai video. Nếu vẫn thấy thích, cứ tiếp tục. Nếu thấy giống bài tập về nhà, hãy đổi. Chẳng có phần thưởng nào cho việc cố xem hết thứ bạn không thích.
Học tiếng Anh qua sách
Sách cho bạn thời gian. Bạn có thể đọc lại một câu, dừng lại ở một cụm từ và đi theo nhịp của riêng mình. Tiểu thuyết kinh điển, văn học hiện đại hay sách phi hư cấu về chủ đề bạn yêu thích đều được, miễn là ngôn ngữ nằm trong tầm với của bạn.
Sách cũ có thể khiến bạn bất ngờ với những từ quen thuộc được dùng theo cách lạ. Hãy xem câu mở đầu của một cuốn tiểu thuyết nổi tiếng:
It is a truth universally acknowledged, that a single man in possession of a good fortune, must be in want of a wife.
Ở đây, in want of không có nghĩa là anh ta muốn có vợ. Nó có nghĩa là anh ta đang thiếu một người vợ, nên mọi người cho rằng anh ta cần một người. Một mục từ điển với nhiều nghĩa sẽ không cho bạn biết nghĩa nào đúng; chính câu văn sẽ cho bạn biết.
Để biết thêm về cách chọn sách và quyết định nên tra từ nào, hãy đọc Cách đọc sách tiếng Anh.
Học tiếng Anh qua YouTube và video
Video có thêm âm thanh, gương mặt và tình huống thật. Bạn nghe được cách các từ thực sự được phát âm, cách người ta ngắt nghỉ và cách giọng điệu thay đổi ý nghĩa.
Lúc mới bắt đầu, hãy xem với phụ đề tiếng Anh. Phụ đề giúp bạn nối những gì nghe được với những gì đọc được. Khi một câu thoại thu hút sự chú ý của bạn, hãy dừng lại, tua lại và đọc thêm một lần nữa. Về sau, thử xem một đoạn ngắn không có phụ đề và xem mình theo được bao nhiêu.
Video ngắn là điểm khởi đầu tốt. Một video mười phút được xem kỹ, có vài lần dừng lại, có thể dạy bạn nhiều hơn cả một bộ phim xem một cách thụ động. Để luyện tai thêm, hãy xem Luyện nghe tiếng Anh thế nào?.
Tra từ mà không rời khỏi câu chuyện
Rủi ro lớn nhất khi học từ nội dung thật chính là việc tra từ. Bạn dừng lại, mở một ứng dụng khác, lướt qua mười nghĩa, quay lại và quên mất mình đang ở đâu. Làm vậy quá thường xuyên thì câu chuyện không còn thú vị nữa.
Một cách tra từ tốt hơn có ba đặc điểm: vẫn ở trên trang đang đọc, giải thích từ bằng tiếng Anh đơn giản và giải thích đúng nghĩa được dùng trong câu này. Hãy xem câu sau trong một cuốn tiểu thuyết trinh thám:
Ruth Kettering flushed angrily.
Flush có thể mang nhiều nghĩa, nhưng ở đây nó có nghĩa là mặt cô ấy đỏ lên vì cảm xúc mạnh. Chỉ một nghĩa đó là đủ để bạn đọc tiếp.
DexSpeak hoạt động như vậy. Nhập một cuốn sách EPUB, một bài viết trên web hoặc một video YouTube có phụ đề, chạm vào bất kỳ từ hay cụm từ nào và nhận một lời giải thích ngắn bằng tiếng Anh đơn giản, đúng với chính câu đó. Tiếng mẹ đẻ vẫn ở đó khi bạn cần, nhưng mục tiêu là hiểu tiếng Anh bằng tiếng Anh. Chạm vào biểu tượng trái tim để lưu từ, và từ đó sẽ được giữ cùng với câu mà bạn gặp nó. Bạn có thể xem cách hoạt động trong video 26 giây trên trang này.
Một thói quen 20 phút đơn giản
Bạn không cần một buổi học dài. Hãy thử thế này:
- Dành 15 phút đọc hoặc xem thứ bạn đã chọn. Chỉ tra những gì cản trở việc hiểu.
- Dành 3 phút xem lại những từ đã lưu hôm nay, mỗi từ kèm câu gốc của nó.
- Dành 2 phút tự đặt một câu với một trong những từ đó.
Ví dụ, sau khi gặp flushed trong một câu chuyện, bạn có thể viết:
She flushed when everyone turned to look at her.
Vậy là đủ. Hai mươi phút mỗi ngày với nội dung bạn thích sẽ tích lũy nhanh hơn một giờ học mà bạn cứ mãi trì hoãn.
Giữ lại những gì đã lưu và ôn trong ngữ cảnh
Một từ đã lưu chỉ có ích nếu bạn gặp lại nó. Hãy ôn nó cùng câu gốc thay vì như một từ trơ trọi kèm bản dịch. Câu văn gợi lại cảnh, và cảnh gợi lại ý nghĩa.
Giữ danh sách của bạn thật gọn. Lưu những từ cản trở việc hiểu hoặc những từ bạn muốn tự mình sử dụng, còn lại thì bỏ qua. Để tìm hiểu sâu hơn về thói quen này, hãy đọc Học từ vựng trong ngữ cảnh.
Tài liệu tốt nhất để học tiếng Anh là tài liệu mà ngày mai bạn thật sự sẽ quay lại. Hãy bắt đầu với một điều bạn yêu thích, và để tiếng Anh lớn lên từ đó.
