Nói

100 từ vựng và cụm từ hữu ích cho IELTS Speaking

Tổng hợp 100 từ vựng và cụm từ hữu ích nhất cho IELTS Speaking theo mười mục đích sử dụng như nêu ý kiến, sắp xếp suy nghĩ, so sánh và đưa ví dụ.

Ảnh: Vitaly Gariev / Unsplash

Bạn có thể biết rất nhiều từ tiếng Anh, nhưng hễ được hỏi “Bạn thích làm việc ở nhà hay đến văn phòng hơn?”, trong đầu lại chỉ còn I think và very good.

Lúc này, điều cần bổ sung thường không phải vài từ khó hiếm gặp, mà là những cách diễn đạt giúp bạn nói trọn ý: nêu lập trường thế nào, đưa ví dụ ra sao, rồi bổ sung “nhưng cũng còn tùy tình huống” như thế nào.

Dưới đây là 100 từ vựng và cụm từ cho IELTS Speaking, được chia theo mười mục đích sử dụng, kèm nghĩa tiếng Việt, ví dụ tự viết và lưu ý khi dùng. Đây là danh sách để luyện tập, không phải cam kết đạt band 7–9. Chọn những cách diễn đạt liên quan đến trải nghiệm của bạn rồi đưa vào câu trả lời của mình có ý nghĩa hơn việc học thuộc hết theo thứ tự.

Trước khi bắt đầu: chính xác và tự nhiên quan trọng hơn “cao cấp”

IELTS Speaking đánh giá tổng hợp độ trôi chảy và mạch lạc, từ vựng, ngữ pháp và phát âm. Từ vựng chỉ là một tiêu chí. Dùng đúng và phù hợp ngữ cảnh hữu ích hơn việc cố đổi sang cách diễn đạt phức tạp. Muốn biết một từ có phù hợp để mình dùng không, hãy tự hỏi: Mình có hiểu nghĩa không? Có thể nói tiếp thành câu hoàn chỉnh không? Tình huống này có thật sự cần từ đó không?

Chẳng hạn, khi được hỏi thích làm gì vào cuối tuần, I usually go for a walk đã rất rõ ràng. Không cần biến câu trả lời thành một bài phát biểu trang trọng chỉ để dùng cụm từ trong danh sách. Khi bàn về vấn đề trừu tượng, bạn mới cần dùng cách so sánh, nhượng bộ và khái quát để sắp xếp ý.

Dấu ba chấm trong bài cho biết cần nói tiếp nội dung phía sau; các từ nối đứng riêng thường cũng cần hai ý trước và sau. Số thứ tự bên dưới giúp tra cứu, không phải trình tự học.

1. Nêu ý kiến: nói rõ cách bạn nhìn nhận một việc (1–10)

  1. From my perspective... — Theo góc nhìn của tôi…
  2. I'm inclined to believe... — Tôi nghiêng về nhận định rằng… Giọng điệu dè dặt hơn việc kết luận ngay.
  3. It strikes me that... — Tôi có cảm giác rằng… Một điều gì đó tạo cho tôi ấn tượng như vậy.
  4. What I find particularly interesting is... — Điều tôi thấy đặc biệt thú vị là…
  5. I have mixed feelings about... — Tôi có cảm xúc trái chiều về… Vừa thấy điểm tốt, vừa có điều băn khoăn.
  6. I'm of the opinion that... — Tôi có quan điểm rằng… Khá trang trọng; trong câu trả lời thường ngày, nhiều khi chỉ cần I think.
  7. To be perfectly honest... — Nói thật lòng thì… Phù hợp khi thừa nhận cảm xúc thật.
  8. If I had to choose... — Nếu nhất định phải chọn…
  9. I'd argue that... — Tôi cho rằng… Sau đó nên đưa ra lý do.
  10. In my experience... — Theo trải nghiệm của bản thân tôi… Đừng dùng để thay cho trải nghiệm của tất cả mọi người.

I have mixed feelings about working from home. I enjoy the quiet, but I miss talking to my colleagues in person.

mixed feelings ở đây có nội dung cụ thể: yên tĩnh là điểm tốt, còn thiếu trò chuyện trực tiếp là điều băn khoăn. Chỉ nói “tôi có cảm xúc rất phức tạp” mà không giải thích thêm thì người nghe vẫn chưa biết ý kiến của bạn.

2. Sắp xếp suy nghĩ: cho mình chút thời gian để nghĩ (11–20)

  1. That's an interesting question... — Đó là một câu hỏi thú vị… Chỉ dùng khi bạn thật sự cảm thấy như vậy.
  2. Let me think about that... — Để tôi nghĩ một chút…
  3. Off the top of my head... — Nếu nói ngay điều đầu tiên nảy ra trong đầu…
  4. Now that you mention it... — Nghe bạn nhắc đến thì tôi chợt nghĩ… Cần liên quan đến điều đối phương vừa nói.
  5. Come to think of it... — Nghĩ lại thì… Nói đến đây tôi mới nhớ…
  6. Well, let me see... — Ừm, để tôi xem nào…
  7. How should I put this... — Nên diễn đạt thế nào nhỉ… Dùng khi đang tìm cách nói phù hợp.
  8. That's a tough one... — Câu này thật khó trả lời…
  9. I haven't really thought about it before, but... — Trước đây tôi chưa từng nghĩ kỹ về chuyện này, nhưng…
  10. If I'm being completely honest... — Nếu nói hoàn toàn thật lòng…

Off the top of my head, I'd say the best thing about my neighbourhood is the park near my flat.

Những cách nói này có thể tạo khoảng thời gian suy nghĩ ngắn, nhưng đừng mở đầu mọi câu trả lời giống nhau, càng không nên nói liền ba câu để kéo dài thời gian. Sau đó bạn vẫn cần trả lời câu hỏi.

3. Kết nối ý: bổ sung, chuyển ý và nêu kết quả (21–30)

  1. Furthermore — Hơn nữa. Khá trang trọng.
  2. Moreover — Vả lại, nói thêm nữa thì. Khá trang trọng.
  3. In addition to that — Ngoài điều đó ra.
  4. What's more — Hơn nữa, còn một điều nữa. Có thể dùng để bổ sung thông tin khi nói.
  5. Nevertheless — Dẫu vậy, tuy nhiên. Khá trang trọng.
  6. On the contrary — Hoàn toàn ngược lại. Dùng để phủ nhận hoặc sửa nhận định trước đó.
  7. Having said that — Dù nói vậy. Dùng để bổ sung giới hạn cho ý kiến vừa nêu.
  8. That being said — Dẫu vậy, dù nói vậy. Công dụng gần giống mục trước.
  9. On the flip side — Nhìn ở mặt khác. Khá thân mật.
  10. Consequently — Vì vậy, kết quả là. Nhấn mạnh quan hệ nhân quả, khá trang trọng.

The buses are cheap and fairly reliable. Having said that, they can get very crowded in the evening.

On the contrary khác với on the other hand. Cụm sau nêu một mặt khác của vấn đề; cụm trước phản bác một nhận định. Ví dụ: Some people think the job is easy. On the contrary, it takes years of training. Đừng dùng on the contrary chỉ vì câu sau nêu nhược điểm.

Tương tự, đừng xếp furthermore, moreover và what's more nối tiếp nhau. Từ nối giải thích quan hệ giữa hai câu, không phải để trang trí câu.

4. Diễn đạt mức độ: giữ nhận định đúng chừng mực (31–40)

  1. To some extent — Ở một mức độ nào đó. Không có nghĩa là hoàn toàn đồng ý.
  2. To a certain degree — Ở một mức độ nhất định.
  3. More or less — Đại khái, gần như.
  4. By and large — Nhìn chung.
  5. For the most part — Trong phần lớn trường hợp.
  6. Relatively speaking — Nếu xét tương đối. Cần cho người nghe biết đang so với điều gì.
  7. Comparatively — Khi so sánh, tương đối. Thường bổ nghĩa cho tính từ hoặc trạng từ.
  8. Substantially — Đáng kể, ở mức độ lớn.
  9. Considerably — Khá nhiều, rõ rệt.
  10. Marginally — Chỉ một chút. Mức thay đổi rất nhỏ.

My current flat is considerably quieter than my old one, although it's only marginally bigger.

Câu này phân biệt hai khác biệt: yên tĩnh hơn nhiều nhưng chỉ rộng hơn một chút. Không thể đổi chỗ considerably và marginally chỉ vì cả hai đều mô tả được “sự thay đổi”.

5. Miêu tả sự vật: để tính từ mang thông tin thực chất (41–50)

  1. Compelling — Có sức thuyết phục, cuốn hút. Ví dụ: a compelling argument hoặc a compelling story.
  2. Innovative — Có tính đổi mới, sáng tạo. Ví dụ: an innovative approach.
  3. Exceptional — Xuất sắc, vượt trội. Ví dụ: exceptional service.
  4. Remarkable — Phi thường, đáng chú ý. Ví dụ: remarkable progress.
  5. Contemporary — Đương đại. Ví dụ: contemporary art.
  6. Conventional — Theo thông lệ, truyền thống. Ví dụ: conventional teaching methods.
  7. Prevalent — Phổ biến, tồn tại rộng rãi. Ví dụ: a problem that is prevalent in large cities.
  8. Authentic — Thật, chính gốc. Nghĩa cụ thể tùy ngữ cảnh.
  9. Distinctive — Có nét riêng nổi bật, dễ nhận ra. Ví dụ: a distinctive voice.
  10. Sustainable — Bền vững, có thể duy trì lâu dài. Dùng được cho cả môi trường lẫn cách làm.

The café has a distinctive style: all the furniture is made from old wooden doors.

Sau distinctive, thêm một đặc điểm có thể nhìn thấy sẽ cụ thể hơn việc nói tiếp very nice. Cũng đừng hiểu conventional là “chắc chắn lạc hậu”, hay contemporary là “chắc chắn đổi mới”: bản thân nghĩa của từ không bao hàm những đánh giá đó.

6. Giải thích và làm rõ: nói ý theo cách khác (51–60)

  1. What I mean by that is... — Ý tôi muốn nói là…
  2. To put it another way... — Nói theo một cách khác…
  3. In other words... — Nói cách khác…
  4. The point I'm trying to make is... — Điều tôi đang muốn làm rõ là…
  5. What I'm getting at is... — Điều tôi thật sự muốn nói đến là…
  6. The way I see it... — Theo cách tôi nhìn nhận… Dùng để nêu cách hiểu của mình, không nhất thiết là diễn đạt lại.
  7. Let me elaborate on that... — Để tôi giải thích thêm… Khá trang trọng.
  8. To clarify... — Để làm rõ… Xin giải thích thêm…
  9. More specifically... — Cụ thể hơn là…
  10. That is to say... — Tức là… Thường trang trọng hơn in other words.

I want a more flexible schedule. What I mean by that is being able to start work earlier and finish earlier.

Làm rõ không phải là lặp lại nguyên câu. Ở đây, “linh hoạt” được giải thích bằng một cách sắp xếp cụ thể, nhờ đó người nghe mới hiểu bạn cần gì.

7. So sánh và đối chiếu: đặt hai lựa chọn cạnh nhau (61–70)

  1. In comparison with... — So với… Theo sau là danh từ hoặc cụm danh từ.
  2. Similarly — Tương tự. Chỉ ra điểm chung giữa hai tình huống.
  3. Likewise — Cũng như vậy.
  4. As opposed to... — Thay vì… Đối lập với…
  5. Unlike... — Khác với… Thường theo sau là danh từ, đại từ hoặc cụm danh từ.
  6. In contrast — Ngược lại, khi đối chiếu thì. Dùng để làm nổi bật khác biệt.
  7. Whereas — Trong khi. Nối hai mệnh đề có quan hệ đối chiếu.
  8. On the other hand — Mặt khác. Đưa ra một khía cạnh cần cân nhắc khác.
  9. Alternatively — Hoặc, một lựa chọn khác là. Dùng để đưa ra phương án khác.
  10. Rather than — Thay vì. Hai phần được so sánh cần có cấu trúc tương ứng hợp lý.

My sister likes studying with music, whereas I need complete silence.

Lưu ý cấu trúc sau unlike và whereas khác nhau: có thể nói Unlike my sister, I prefer silence. hoặc My sister likes music, whereas I prefer silence. Đừng viết Unlike my sister likes music.

8. Từ vựng theo chủ đề: đưa danh từ trừu tượng về cuộc sống của mình (71–80)

  1. Work-life balance — Sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống.
  2. Career prospects — Triển vọng nghề nghiệp.
  3. Cultural diversity — Sự đa dạng văn hóa.
  4. Social media influence — Ảnh hưởng của mạng xã hội. Trong câu cũng thường nói the influence of social media.
  5. Environmental impact — Tác động đến môi trường. Ví dụ: reduce the environmental impact of travel.
  6. Technological advancement — Sự tiến bộ công nghệ. Khi nói đến nhiều bước tiến, cũng có thể dùng technological advances.
  7. Educational opportunities — Cơ hội giáo dục.
  8. Economic development — Phát triển kinh tế.
  9. Public transportation — Giao thông công cộng. Tiếng Anh-Anh cũng thường dùng public transport.
  10. Healthcare system — Hệ thống y tế.

Better public transportation would make it easier for people in my town to get to work without driving.

Khi gặp “chủ đề lớn”, hãy bắt đầu bằng một ví dụ bạn có thể giải thích. Với giao thông công cộng, có thể nói về tần suất xe buýt, quãng đường đi làm và giờ xe đến; với work-life balance, có thể nói cuối tuần có nhận tin nhắn công việc hay không. Bạn không cần giả vờ biết mọi kiến thức trong một lĩnh vực.

9. Đưa ví dụ và hỗ trợ lập luận: làm ý kiến cụ thể hơn (81–90)

  1. For instance — Ví dụ như.
  2. Take... for example — Lấy… làm ví dụ. Đặt đối tượng được lấy làm ví dụ vào giữa.
  3. A case in point would be... — Một ví dụ minh họa đúng cho điều này là… Khá trang trọng.
  4. To illustrate this... — Để minh họa điều này… Khá trang trọng.
  5. This is evident in... — Điều này thể hiện rõ trong… Cần theo sau bằng hiện tượng thực tế có thể giải thích.
  6. A perfect example of this is... — Một ví dụ rất sát cho điều này là… Đừng gọi điều chưa hoàn toàn tương ứng là perfect.
  7. You can see this in... — Bạn có thể thấy điều này ở…
  8. Evidence of this can be found... — Bằng chứng cho điều này có thể tìm thấy… Phải nói tiếp nơi có bằng chứng hoặc nội dung cụ thể.
  9. This is particularly true when... — Điều này đặc biệt đúng khi…
  10. This manifests itself in... — Điều này biểu hiện ở… Khá trang trọng, không cần cố dùng trong hỏi đáp thường ngày.

Small changes can make a city more comfortable. Take my street, for example: the new trees provide shade on the walk to the station.

Quan sát cá nhân thì cứ trình bày là quan sát cá nhân. Đừng bịa nghiên cứu, tỷ lệ hay khảo sát chỉ để dùng evidence, cũng đừng lấy một ví dụ của mình rồi nói mọi thành phố đều như vậy.

10. Khái quát và kết lại: gom các ý khi cần (91–100)

  1. All things considered... — Sau khi cân nhắc mọi thứ…
  2. Taking everything into account... — Khi tính đến tất cả các mặt…
  3. On balance... — Sau khi cân nhắc lợi hại, nhìn chung…
  4. The bottom line is... — Điều quan trọng nhất là… Giọng điệu khá trực tiếp.
  5. Ultimately — Cuối cùng, xét cho cùng.
  6. In conclusion — Tóm lại. Giống cách kết thúc một bài phát biểu hoặc bài viết trang trọng hơn.
  7. To sum up... — Tóm tắt lại…
  8. Overall — Nhìn chung.
  9. At the end of the day... — Xét cho cùng. Là thành ngữ trong lời nói; cũng có thể mang nghĩa đen “vào cuối ngày”.
  10. When all is said and done... — Xét cho cùng, sau khi đã cân nhắc mọi thứ…

On balance, I'd rather live closer to work, even if the flat is a little smaller.

Không cần cố thêm phần tổng kết vào câu trả lời ngắn. Với câu hỏi đơn giản về sở thích, chỉ cần nói thẳng lựa chọn và lý do; sau khi bàn ưu nhược điểm của hai phương án, dùng on balance để kết lại mới có ý nghĩa hơn.

Dùng tốt những từ ngắn quen thuộc thực tế hơn việc liên tục đổi từ

Ngoài 100 mục trên, khi luyện tập bạn cũng có thể chú ý personally, actually, in fact, basically, generally, specifically, particularly, definitely và absolutely. Chúng thường xuất hiện trong lời giải thích và phản hồi tự nhiên, nhưng có chức năng khác nhau.

Actually thường dùng để điều chỉnh điều người ta dự đoán, còn in fact có thể bổ sung thông tin cụ thể hơn. Ví dụ:

I thought I'd dislike the early classes, but actually, I enjoy them. In fact, I've signed up for another one next term.

Specifically dùng để thu hẹp phạm vi, nêu rõ chi tiết; particularly dùng để nhấn mạnh một mục trong số đó. Đặc biệt lưu ý: particularly không vốn “cao cấp” hơn especially. Chọn từ nào phải dựa vào nghĩa và cách kết hợp từ.

Definitely và absolutely có thể thể hiện sự khẳng định, nhưng giọng điệu mạnh không có nghĩa là lập luận đầy đủ. Obviously mang nhận định “điều này rõ ràng”; nếu đối phương chưa chắc đồng ý, nó có thể khiến bạn nghe có vẻ áp đặt. To be honest cũng không cần làm mở đầu cho mọi câu trả lời.

Dùng những cách diễn đạt này tự nhiên trong một câu trả lời

Câu hỏi luyện tập: Would you prefer to work from home or in an office?

If I had to choose, I'd work in an office most days. I find it easier to ask quick questions when my colleagues are nearby. Take last week, for example: a five-minute conversation helped me solve a problem I'd been stuck on all morning. Having said that, I'd still like one day at home each week so I could focus on tasks that need more concentration.

Câu trả lời này chỉ dùng ba cách diễn đạt chính: If I had to choose nêu lựa chọn, Take... for example đưa ra trải nghiệm cụ thể, Having said that bổ sung giới hạn. Phần còn lại đều dùng để giải thích suy nghĩ.

Đừng học thuộc trải nghiệm này. Hãy thay chuyện “đồng nghiệp giúp tôi giải quyết vấn đề” bằng điều bạn thật sự từng gặp. Nếu chưa có kinh nghiệm làm việc, bạn có thể chuyển sang trả lời thích học ở nhà hay đến thư viện. Mục tiêu luyện tập là có thể tiếp tục nói bằng những trải nghiệm quen thuộc.

Mười phút mỗi ngày: từ hiểu khi đọc đến nói được thành lời

Nghe hoặc đọc trước, rồi ghi lại. Tìm một đoạn nội dung tiếng Anh ngắn mà bạn hứng thú, xem những cách diễn đạt này xuất hiện ra sao trong câu thực tế. Mỗi lần chỉ chọn ba đến năm mục, ghi cả câu, nghĩa trong ngữ cảnh đó, cách kết hợp từ thường gặp, rồi thêm một câu ví dụ của riêng mình. Xem thêm ở Cách học từ vựng trong ngữ cảnh.

Đưa cách diễn đạt vào câu hỏi mới. Chọn chủ đề quen thuộc, nói từ ba mươi giây đến một phút. Đừng bắt mình dùng cả năm mục vừa học; chỉ dùng một hoặc hai mục thật sự hữu ích. Nghe lại bản ghi âm một lượt: Có phải chỉ nói phần mở đầu mà chưa có nội dung? Có từ nào đúng nghĩa nhưng kết hợp chưa tự nhiên? Logic trước và sau từ nối có hợp lý không?

Thử lại sau vài ngày. Không nhìn ghi chép, đổi câu hỏi, rồi nói lại bằng lời của mình. Với cách diễn đạt chưa nói ra được, hãy quay lại nghe câu gốc, sau đó rút ngắn và đơn giản hóa câu ví dụ của mình. Muốn luyện tiếp, bạn có thể xem Cách luyện nói tiếng Anh.

Khi đọc bài viết, sách điện tử hoặc xem video có phụ đề tiếng Anh trên DexSpeak, bạn có thể xem nghĩa của từ và cụm từ trong ngữ cảnh, rồi lưu cùng câu gốc. Sau đó dùng những mục đã lưu làm gợi ý để luyện nói: nhớ lại nghĩa trước, rồi nói một câu liên quan đến bản thân. Công cụ giúp bạn hiểu và lưu lại, nhưng luyện nói thật sự vẫn cần bạn nói thành lời.

Chỉ cần chọn ba cách diễn đạt bạn muốn dùng nhất hôm nay từ danh sách này là đủ. Điều bạn cần tích lũy là tiếng Anh có thể nói ra vào đúng lúc.

Câu hỏi thường gặp

Học thuộc cả 100 cách diễn đạt này có chắc đạt IELTS Speaking từ band 7 trở lên không?

Không thể bảo đảm. IELTS Speaking đánh giá tổng hợp độ trôi chảy và mạch lạc, từ vựng, ngữ pháp và phát âm. Từ vựng cũng phải được dùng chính xác, tự nhiên, phù hợp câu hỏi và ngữ cảnh. Danh sách này dùng để tích lũy và luyện tập, không phải tiêu chí chấm điểm hay đáp án cố định.

Có thể dùng cùng một nhóm cách diễn đạt cho Part 1 và Part 3 không?

Một số có thể dùng, nhưng còn tùy nội dung câu trả lời. Các câu hỏi thường ngày trong Part 1 thường chỉ cần trả lời trực tiếp và thêm chút chi tiết; khi bàn về vấn đề trừu tượng hơn ở Part 3, cách so sánh, nhượng bộ và đưa ví dụ dễ phát huy tác dụng hơn. Đừng biến mọi câu trả lời thành bài phát biểu trang trọng.

Nên luyện những từ vựng và cụm từ này mỗi ngày thế nào?

Chọn ba đến năm mục, trước hết đọc hiểu toàn bộ câu chứa chúng, rồi viết ví dụ của mình. Chọn câu hỏi quen thuộc, nói từ ba mươi giây đến một phút, ghi âm để kiểm tra nghĩa, cách kết hợp từ và logic; vài ngày sau đổi câu hỏi rồi thử lại. Không cần dùng hết mọi cách diễn đạt mới trong một lần.

On the contrary và on the other hand khác nhau thế nào?

On the contrary dùng để phản bác hoặc sửa nhận định trước đó, nghĩa là ‘hoàn toàn ngược lại’; on the other hand bổ sung một mặt hoặc một khía cạnh cần cân nhắc khác. Khi nêu một ưu điểm và một nhược điểm, thường dùng cụm sau.