शब्दसंग्रह

शब्दसंग्रह विसरताय? शब्दांना पुन्हा वाक्यात वापरा आणि तुमच्या स्वतःच्या आयुष्यात त्यांचा वापर करा

एखाद्या शब्दाचे भाषांतर माहित आहे पण वाचनात किंवा बोलण्यात वापरताना अडचण येते? काय शोधायचे ते निवडा, उपयुक्त शब्दसमूह (chunks) जपून ठेवा आणि मूळ वाक्ये व वैयक्तिक उदाहरणांद्वारे शब्दसंग्रहाला संदर्भाशी जोडा.

फोटोग्राफी: nedimshoots / Unsplash

जर तुम्ही शब्दसंग्रह विसरत असाल, तर तुम्ही काय रेकॉर्ड करता आणि काय रिव्ह्यू करता ते बदला. शब्दासोबत आणि त्याच्या भाषांतरासोबत, मूळ वाक्य, तो शब्द ज्या परिस्थितीत आला होता ती परिस्थिती आणि तुम्ही स्वतः वापरू शकाल असे एक वाक्य जतन करा.

याचा अर्थ असा नाही की तुम्ही पुन्हा कधीच विसरणार नाही. याचा अर्थ असा की रिव्ह्यू करताना फक्त "या शब्दाचा अर्थ काय?" हे न पाहता, "तो इथे कसा वापरला आहे आणि पुढच्या वेळी मी त्यासोबत काय बोलू शकेन?" हे देखील पहा.

शब्द ओळखणे आणि तो वापरणे याच्या दरम्यान काय असते?

तुम्हाला कदाचित माहित असेल की refer चा अर्थ "एखाद्या गोष्टीकडे निर्देश करणे किंवा वर्णन करणे" असा होतो, पण बोलताना तुम्ही to विसरता. तुम्ही enjoy ओळखू शकता पण त्यानंतर क्रियापद कसे वापरावे याबद्दल साशंक असू शकता.

अर्थ हा शब्द माहित असण्याचा फक्त एक भाग आहे. तो वापरण्यामध्ये त्याचे नेहमीचे सोबती शब्द, वाक्यातील त्याचे स्थान आणि परिस्थितीनुसार त्याची उपयुक्तता यांचाही समावेश होतो.

उदाहरणार्थ:

This word refers to a kind of bird.

refers to ला एक पूर्ण अभिव्यक्ती म्हणून वाचा. काहीतरी स्पष्ट करताना, प्रत्येक वेळी refer या शब्दापासून अभिव्यक्ती पुन्हा तयार करण्याऐवजी This word refers to… वापरून पहा.

“Chunks” मध्ये शिकणे म्हणजे शब्दांचे गट एकत्र समजून घेणे आणि वापरणे. प्रत्येक छोटा वाक्प्रचार हा एक निश्चित अभिव्यक्ती नसतो, परंतु जे शब्द वारंवार एकत्र येतात, त्यांच्याकडे एकत्र लक्ष देणे गरजेचे असते.

प्रत्येक अनोळखी शब्द तुमच्या शब्दसंग्रहाच्या वहीत असणे गरजेचे नाही

जर एका पानावर दहा अनोळखी शब्द असतील, तर स्वतःला विचारा: कोणते शब्द कथेचा अर्थ समजण्यात अडथळा ठरत आहेत? कोणते शब्द पुन्हा पुन्हा येत आहेत? कोणते शब्द मला लवकरच वापरायचे आहेत?

पात्र रागावलेले का आहे किंवा पुढे काय घडते हे स्पष्ट करून घेणे अनेकदा महत्त्वाचे असते. एखाद्या वनस्पतीचे नाव ज्याचा कथानकाशी संबंध नाही, ते नंतर पाहिले तरी चालेल. एखादा दुर्मिळ शब्द जो तुम्हाला विशेष आवडला आहे, तो देखील जपून ठेवण्यासारखा असू शकतो.

प्राधान्यक्रम तुमच्या समजून घेण्याच्या गरजेतून आणि आवडीतून येतात. जेव्हा प्रत्येक अनोळखी शब्दाला अनिवार्य असाइनमेंट म्हणून वागवले जाते, तेव्हाच वाचन हे एक वाढते ओझे बनते.

शब्दसंग्रह रेकॉर्ड करताना तीन गोष्टी जपा

पहिले, मूळ वाक्य. हे तुम्हाला पुढच्या वेळी त्या शब्दाचा त्याच्या शेजारील शब्दांशी असलेला संबंध पाहू देते.

दुसरे, संदर्भाची एक छोटी आठवण. "पात्र डेटच्या आधी नर्व्हस आहे" हे तुम्हाला अमूर्त व्याख्येपेक्षा कथेमध्ये अधिक सहजपणे परत आणू शकते. जर उपयुक्त वाटत असेल तर ही आठवण तुमच्या स्वतःच्या भाषेत लिहा; फॉरमॅटमुळे कामाचा ताण वाढू नये.

तिसरे, तुमच्याबद्दलचे एक वाक्य. उदाहरणार्थ, तुम्ही वाचले:

She was nervous about the interview.

nervous about कडे लक्ष द्या, मग लिहा:

I'm nervous about tomorrow's presentation.

जर तुमचे कोणतेही प्रेझेंटेशन येणार नसेल, तर त्याऐवजी खऱ्या परिस्थितीचा वापर करा. केवळ एखादी अभिव्यक्ती लक्षात ठेवण्यासाठी तुमच्याशी संबंधित नसलेली गोष्ट पुन्हा पुन्हा सराव करू नका.

आदर्शरीत्या, तुम्हाला उदाहरणातील बहुतेक वाक्य आधीच समजलेले असावे. जर एक शब्द शिकण्यासाठी आधी पाच इतर शब्द आणि एक जटिल क्लॉज स्पष्ट करावा लागत असेल, तर सोपे उदाहरण शोधा. मूळ जागा जपून ठेवा जेणेकरून तुमच्याकडे अधिक क्षमता असेल तेव्हा तुम्ही तिथे परत येऊ शकाल.

रिव्ह्यू करताना ओळखण्याकडून सक्रिय आठवणीकडे (active recall) वळा

पहिल्या रिव्ह्यूमध्ये, मूळ वाक्य वाचा आणि तुम्हाला ते थेट समजते का ते तपासा. जर अर्थ निश्चित करण्यासाठी तुम्हाला भाषांतराची गरज असेल, तर ते तपासा आणि मग पुन्हा इंग्रजी वाचा.

पुढे, लक्ष्य अभिव्यक्ती झाकून ठेवा आणि ती कशी म्हणायची ते आठवण्याचा प्रयत्न करा. एखादी गोष्ट ओळखणे आणि ती कोणत्याही सूचनेशिवाय आठवणे या दोन भिन्न क्षमता आहेत. पहिल्यामध्ये यश मिळणे म्हणजे दुसऱ्याची खात्री आपोआप मिळते असे नाही.

शेवटी, परिस्थिती बदला आणि स्वतःचे काहीतरी बोला. मुलाखतीबद्दलची भीती सोडून सहलीबद्दलची भीती वाटू द्या आणि ती अभिव्यक्ती तिथेही लागू होते का ते तपासा. खात्री नसल्यास, शिकणाऱ्यांसाठी असलेल्या शब्दकोशातील उदाहरणे पहा किंवा अभिप्राय मागा.

काही काळानंतर पुन्हा ओळखीची खात्री करा आणि तुम्ही प्रत्यक्षात काय विसरता त्यानुसार उजळणीचे वेळापत्रक बनवा. काही अभिव्यक्ती लवकर ओळखीच्या होतात; तर काहींना वारंवार ओळखण्याची आणि वापरण्याची गरज असते.

प्रत्येक शब्द शोधणे म्हणजे संपूर्ण शब्दसंग्रहाचा धडा बनवू नका

एक अपरिचित शब्द तुम्हाला प्रत्येक व्याख्या, मूळ, समानार्थी आणि विरुद्धार्थी शब्दांकडे घेऊन जाऊ शकतो. मूळ वाचन तसेच राहते आणि माहितीचा ढीग वाढत जातो.

अधिक सोयीस्कर पद्धत म्हणजे सध्याच्या वाक्यातील अर्थ समजून घेणे, शब्द संयोजन निश्चित करणे आणि मूळ मजकुराकडे परतणे.

जेव्हा तुम्हाला विशिष्ट गरज असेल तेव्हाच विस्तार करा. जर तुम्हाला आजचे हवामान सांगायचे असेल आणि तुम्हाला फक्त good माहित असेल, तर sunny किंवा warm कधी योग्य ठरते ते तपासा, आणि मग प्रत्यक्ष हवामानाशी जुळणारे वर्णन निवडा. या विस्ताराचा एक स्पष्ट उद्देश असतो आणि तो लगेच वापरता येतो.

त्याचप्रमाणे, "good" सारखाच अनुवाद असलेले दोन शब्द प्रत्येक वाक्यात एकमेकांच्या जागी वापरता येत नाहीत. नवीन संयोजनांसाठी अजूनही उदाहरणे आणि संदर्भाची गरज असते.

तुम्ही अजूनही शब्दसंग्रह ॲप वापरू शकता का?

नक्कीच. नियमित उजळणी आणि सक्रिय आठवणीला (active recall) मदत करणारी साधने ठेवा. पण जर तुम्ही फक्त इंग्रजी पाहून अनुवाद निवडण्याचा सराव करत असाल, तर त्यात ध्वनी ओळखणे, वाचन आकलन आणि अभिव्यक्ती सरावाचा समावेश करा.

आजच्या वाचनातील एखादी अभिव्यक्ती तुमच्या उजळणीत आणा, आणि नंतर उजळणी केलेल्या अभिव्यक्ती प्रत्यक्ष मजकुरात वापरा. वही तुम्हाला आठवण करून देते; तर वाचन आणि संभाषण वापरासाठी अधिक परिस्थिती उपलब्ध करून देतात. ते एकत्र काम करू शकतात.

तुम्ही शिकला आहात हे सिद्ध करण्यासाठी ओळखीच्या नोंदी लगेच हटवण्याची गरज नाही. ज्यांचा संदर्भ घेणे अजूनही उपयुक्त ठरू शकते अशा नोंदी ठेवा. एक वाक्य ओळखणे म्हणजे शब्दाचा प्रत्येक वापर माहित असणे असा होत नाही.

आजसाठी एक छोटा सराव

तुमच्या सध्याच्या वाचनातून एक अभिव्यक्ती निवडा. मूळ वाक्य समजून घ्या, आणि मग स्वतःचे एक वाक्य लिहा. उद्या, उत्तराकडे न पाहता ते पुन्हा म्हणण्याचा प्रयत्न करा आणि मग तपासा.

उदाहरणार्थ, जर तुम्ही काल I'm looking for… शिकला असाल, तर आज तुमच्या चाव्या शोधताना I'm looking for my keys म्हणा. सराव थोडक्यात असू शकतो, पण त्यात तुम्हाला खरोखर व्यक्त करायची असलेली गोष्ट असावी.

इंग्रजी वापरण्यापूर्वी शब्दसंग्रहाचे पुस्तक पूर्णपणे पाठ करण्याची गरज नाही. एक शब्द खऱ्या वाक्यात वापरणे हे एक पाऊल आहे जे तुम्ही आजच उचलू शकता.

शब्द शोधताना अनुवादावर कमी अवलंबून राहण्यासाठी, इंग्रजीत विचार कसा करावा: सोप्या व्याख्या आणि स्पष्टीकरणांपासून सुरुवात करा वाचा.