DexSpeak
Để giảm quá trình dịch sang tiếng Việt rồi dịch ngược lại tiếng Anh, bạn có thể luyện hai việc: hiểu lời giải thích tiếng Anh đơn giản và dùng tiếng Anh quen thuộc để mô tả điều trước mắt.
Không cần bắt mình từ hôm nay chỉ được nghĩ bằng tiếng Anh. Mục tiêu thực tế hơn là để các cách diễn đạt thường gặp dần gắn trực tiếp với tình huống, hành động và ý nghĩa bạn hiểu.
Tư duy bằng tiếng Anh có thể bắt đầu từ thay đổi rất nhỏ
Khi nhìn It's raining, có thể bạn đã nghĩ ngay đến trời mưa mà không cần ghép trước câu tiếng Việt “Bây giờ trời đang mưa”. Đó là kiểu hiểu trực tiếp nhờ một cách diễn đạt quen thuộc.
Khi gặp nội dung lạ hoặc phức tạp, dùng tiếng Việt hỗ trợ vẫn bình thường. Hướng luyện là mở rộng dần phạm vi hiểu trực tiếp, không phải xem mỗi lần dịch là thất bại.
Để hiểu tiếng Anh bằng tiếng Anh, hãy bắt đầu từ lời giải thích đơn giản mình hiểu được, nối từ mới với tiếng Anh đã biết.
Thử dùng từ điển Anh–Anh theo trình tự này
Giả sử bạn đọc câu sau trong truyện:
There was a deep pit near the road.
Bạn hiểu phần lớn, chỉ chưa biết pit. Hãy xem một lời giải thích đơn giản, chẳng hạn a large hole in the ground. Đây là cách giải thích giản lược để luyện tập, không phải trích nguyên văn từ một cuốn từ điển cụ thể.
Nếu biết hole và ground, bạn có thể kết hợp với cảnh trong truyện để hiểu rằng đó là một cái hố lớn trên mặt đất.
Sau đó quay lại đọc câu gốc. Mục tiêu là biết bên đường có gì và nó như thế nào, không phải học thuộc từng chữ của định nghĩa vừa xem.
Ưu tiên định nghĩa dành cho người học, dùng từ đơn giản và có ví dụ. Phù hợp hay không tùy vào việc bạn hiểu được lời giải thích cụ thể ấy, không phải nó trông chuyên nghiệp đến đâu.
Nếu cả định nghĩa tiếng Anh cũng không hiểu thì sao?
Một tình huống dễ gây nản là tra một từ, định nghĩa có thêm ba từ mới; tra tiếp ba từ lại xuất hiện nhiều từ lạ hơn.
Bạn không cần truy đuổi vô hạn. Có thể lần lượt thử lời giải thích dễ hơn, xem ví dụ hoặc hình ảnh, rồi cuối cùng dùng tiếng Việt xác nhận nghĩa.
Sau khi hiểu, trở lại câu tiếng Anh ban đầu. Tiếng Việt có thể giúp vượt qua trở ngại hiện tại; lần sau gặp biểu đạt này, bạn vẫn có thể thử hiểu trực tiếp.
Nếu gần như lần nào cũng phải tra mọi từ trong định nghĩa, có thể từ điển hoặc tài liệu chưa phù hợp với trình độ hiện tại. Tích lũy câu đơn giản, hành động thường gặp và sự vật cụ thể trước, rồi tăng dần phần dùng định nghĩa tiếng Anh thường dễ duy trì hơn.
Chưa biết tên vẫn có thể giải thích ý
Khi nói mà mắc ở một danh từ, bạn không nhất thiết phải dừng để tìm bản dịch. Hãy mô tả công dụng, vị trí hoặc hình dáng trước.
Nếu tạm quên kettle, có thể nói:
It's something you use to boil water. Đó là thứ dùng để đun nước.
Nếu không nhớ tên một địa điểm, có thể nói:
It's the small shop next to the station. Đó là cửa hàng nhỏ bên cạnh nhà ga.
Mô tả chưa chắc khiến người nghe xác định ngay một đáp án duy nhất, nhưng giúp cuộc trò chuyện tiếp tục và cho họ cơ hội hỏi thêm hoặc bổ sung thông tin. Sau đó học từ chính xác, bạn sẽ có cả cách mô tả lẫn cách gọi tên.
Hiểu theo cụm ý để bớt dịch từng từ
Xem câu sau:
I like reading / before bed / because it helps me relax.
Bạn có thể hiểu trước “thích làm gì”, tiếp đến “khi nào”, rồi “vì sao”. Không cần dịch riêng từng từ và xếp lại thành tiếng Việt.
Dấu gạch chéo chỉ hỗ trợ đọc, không phải cách chia duy nhất đúng. Điều quan trọng là thấy quan hệ giữa các từ. before bed cùng chỉ thời gian; helps me relax cùng nói về tác dụng của việc đọc.
Nếu một cấu trúc cứ cản trở hiểu nghĩa, bổ sung giải thích ngữ pháp cũng hữu ích. Hiểu tiếng Anh bằng tiếng Anh không yêu cầu từ bỏ mọi lời giải thích tiếng Việt hoặc công cụ ngữ pháp.
Một bài tập không cần thêm giáo trình
Sau khi đọc một đoạn ngắn hôm nay, chọn một từ đã hiểu và thử giải thích bằng tiếng Anh dễ hơn; rồi chọn một câu để đổi sang hoàn cảnh của mình.
Ví dụ, gặp nervous about, bạn có thể giải thích là feeling worried about something, rồi thử nói I'm nervous about my first day at work. Đây chỉ là cách diễn giải đơn giản để hỗ trợ hiểu; nghĩa cụ thể vẫn phải xét trong câu gốc.
Nếu chỉ nghĩ ra vài câu rất dễ, bạn vẫn có thể bắt đầu. Muốn nói hôm nay mệt thì I'm tired đã đủ. Khi thực sự cần giải thích nguyên nhân, hãy thêm because I didn't sleep well.
Không cần chấm điểm “tư duy tiếng Anh” mỗi ngày bằng một tiêu chuẩn trừu tượng. Hãy quan sát thay đổi cụ thể: có câu nào hiểu mà không cần dịch không? Khi quên tên một vật, có tiếp tục giải thích được không? Những điều đó đáng ghi lại.
Hiểu tiếng Anh bằng tiếng Anh có thể bắt đầu từ từ ngữ bạn đã biết. Để chúng giúp bạn hiểu một chút nội dung mới, rồi giúp nói ra ý của mình.
Tiếp theo, hãy áp dụng khi đọc sách tiếng Anh, hoặc tiếp tục luyện từ câu ngắn đến diễn đạt đầy đủ.
